نوشته‌ها

برگشت درمان ارتودنسی

برگشت درمان ارتودنسی

یکی از سوالاتی که مراجعان به متخصص ارتودنسی می پرسند قابل برگشت بودن مشکلات ارتودنسی بعد از درمان است. بعد از درمان ارتودنسی نتیجه درمان برای اکثریت بیماران رضایت بخش است.حفظ این نتیجه مستلزم دقت متخصص ارتودنسی ،همکاری بیمار در استفاده از وسایل نگهدارنده و فاکتورهای مرتبط با رشد طبیعی بیمار است.

بطور کلی  اگر درمان با روش صحیح و توسط متخصص ارتودنسی انجام شده باشد امکان برگشت درمان به 5 درصد هم نمی رسد .این برگشت درمان به سه شکل کلی برگشت مشکلات فکی، برگشت کجی دندان و باز شدن فضا در ناحیه دندانهای کشیده شده خود را نشان می دهد.

برگشت مشکلات فکی آنهایی هستند که درمانشان در طی یا قبل از بلوغ انجام شده است و با ادامه رشد منفی،ناهنجاری خود را مجددا نشان می دهد.این مسئله در اغلب موارد در کسانی صدق می کند که دارای فک پایین جلو آمده هستند که الگوی رشدی مشخصی را طی کرده و در اغلب موارد با بهترین درمان هم خطر برگشت را دارد.ماهیت این مشکلات طوری است که متخصص ارتودنسی از خطر برگشت آگاه بوده و مزایا و خطرات درمان را در ابتدا به والدین بیمار گوشزد نموده وبا توافق آنها شروع به درمان می نماید.

مشکلات مرتبط با کجی دندانی هم درمواردی رخ می دهد که متخصص ارتودنسی برای رعایت مصلحت بیمار و بدست آوردن نتیجه عمدتا زیباتر و طبیعی تر تمایلی برای کشیدن دندان نداشته و طرح درمان را بر مبنای درمان بدون کشیدن  دندان طرح ریزی می نماید به این امید که با کمترین خطر بهترین درمان را انجام دهد. وی  با مطلع بودن از این موضوع، در صورت برگشت ، درمان مجددی را با کشیدن دندان یا استفاده از روشهای  جانبی مثل جراحی فک به بیمار پیشنهاد می کند .یادآوری این نکته مهم است  که تغییرات دندانی مرتبط با افزایش سن و رشد بعنوان برگشت درمان ارتودنسی طبقه بندی نمی شوند.این تغییرات دندانی عمدتا در دوره چند سال بعد از درمان ارتودنسی بطور ناچیز اتفاق می افتد.عمده مشکلاتی که بعنوان برگشت درمان ارتودنسی مطرح است آنهایی هستند که در طی شش ماه پس از باز کردن دستگاههای ثابت ارتودنسی خود را نشان می دهند.

در افرادی که دندان کشیده شده است برگشت درمان عمدتا با باز شدن فضا در ناحیه دندانهای کشیده شده خود را نشان می دهد.که شیوع این مسئله قابل توجه نیست.در این موارد بسته به مقدار باز شدن فضا و شکل و اندازه طبیعی دندان درمان مجدد یا استفاده از درمانهای بازسازی اندازه طبیعی دندان توصیه می شود.

هدف متخصص ارتودنسی این نیست که تمامی دندانها را با اجبار و با اعمال نیرو در محل ثابتی نگه دارد بلکه این هماهنگی اجزاء است که باعث حفظ یک دندان در یک موقعیت می شود که درنهایت توسط این اجزاء  یعنی دندانها،استخوان فک ،عضلات  و بافت های نرم ناحیه صورت می گیرد.

آیا واقعا ارتودنسی همانند یک خیابان تاریک است؟

 آیا واقعا ارتودنسی همانند یک خیابان تاریک است؟ 

بدیهی است که برای هر فردی که دانش کافی نداشته باشد قطعا تاریک است.اینکه دانش کافی چیست و در چه سطحی مناسب است محل اختلاف است. ممکن است فردی حتی با اخذ دوره چند ساله در دانشگاهی معتبر و کسب تجربه در محضر اساتید بنام هم دانش خود را ناکافی ببیند وممکن است فردی تصور کند که با طی کردن دوره چند جلسه ای در محضر یک دندانپزشک بتواند این دانش را کسب کند . تفاوت دیدگاهها  در درون این طیف شکل می گیرد. برای روشن شدن موضوع بهتر است  به نکات زیر توجه نماییم:

1- از نظر ما متخصصان ارتودنسی ،پایه درمانهای ارتودنسی را رشد و مکانیسم های کنترل کننده آن تشکیل می دهد. ولی این موضوع برای دندانپزشکان یا دانشجویان موضوع کاملا تئوری و بی فایده به حساب می آید. فرآیند رشد  موضوعی است که از بدو تولد تا هنگام مرگ مکانیسم ویژه خود را دارد. بعبارتی اگر فردی قصد تغییر در رشد و دستکاری آنرا با حرکت دندان ، فک یا تغییر بافت نرم داشته باشد لازم است از تاثیرات آن در دوره های بعدی زندگی آگاهی کامل داشته باشد. اگر شناخت درستی از این فرآیند وجود نداشته باشد به گفته بزرگان معلوم نیست که به کجا برسد.به همین دلیل بسیاری از اساتید این رشته حتی با سه ساله بودن  دوره تخصصی ارتودنسی هم موافق نبوده اند چرا که حتی با تمام تلاش اساتید، امکان مشاهده و بررسی برخی از جنبه های درمان بخصوص دوران نگهداری و نحوه مواجهه با این مشکلات حتی برای یک دانشجوی تخصصی هم که تمام دوره خود را دربخش ارتودنسی می گذراند فراهم نمی شود چه برسد به یک دانشجوی عمومی نا آشنا  یا دندانپزشکی که در کنار همه گرفتاریهای روزمره بدنبال کسب این دانش در چند جلسه روز جمعه است. یکی از دلایل ایجاد مشکلات عدیده توسط درمانهایی که توسط افراد بدون دانش انجام شده هم همین مسئله به ظاهر بی اهمیت است.

اگر خوب فکر کنیم کمی به واقعیت نزدیک می شویم.

2- علاوه بر رشد مساله مهم دیگرماهیت رشته ارتودنسی  و طولانی بودن فرایند درمان و دینامیک بودن پروسه درمان است. بعبارتی در ابتدای تشخیص و طرح ریزی درمان لازم است فرد درمان کننده بخوبی وضعیت موجود را تشخیص دهد سپس با بکارگیری علم پایه خود تغییرات بعدی حاصل از پروسه رشد و مسن شدن را پیش بینی و ترکیب نموده و سپس نیازهای درمانی فرد راتعیین و استراتژی درمان را مشخص نماید.سپس با بکارگیری تکنیک های صحیح در مدت زمان بهینه بیمار را درمان نماید و در ادامه آن با بکارگیری مکانیسم های نگهدارنده درمان که آنها را هم در ابتدای درمان مشخص و به بیمار پیشنهاد داده است درمان را به انتها برساند.بنابراین در هر مرحله نیاز به بررسی و تحلیل اقدامات درمانی و پاسخهای رشدی است.بنابراین ضعف در هرکدام از این مراحل باعث انحراف درمان و عدم موفقیت آن می شود.بهمین دلیل آموزشهای کوتاه مدت از جانب حتی افراد متخصص و حتی انجمن های علمی امکان آموزش مفید را تامین نمی کند. به همین دلیل است که آموزش ارتودنسی  برخلاف آموزشهای سایر رشته ها مثل ایمپلنت در محیط های خارج از دانشگاه نه تنها در ایران بلکه درکشورهای پیشرفته هم نتوانسته جایی برای خود دست و پا کند. شاهد این مسئله عدم موفقیت دندانپزشکانی است که در دام تبلیغات این چنینی افتاده اند و در این کلاسها شرکت کرده اند.بهتر است بررسی کنیم چند درصد از افراد شرکت کننده در این دوره ها توانسته اند به آن چیزی که خواستنه اند برسند؟

3-درادامه این دانش مهارت تکنیکی هم لازم است.طبیعی است که امکان یادگیری هر تکنیکی برای همه  ما هست. این تکنیک را ما می توانیم به دستیاران خود که حتی مدرک بالایی هم نداشته باشند آموزش دهیم.حال اگر این  مهارت تکنیکی بدست یک فرد با دانش کم یا ضعیف بیافتد چه نتیجه ای برای آن شخص ،بیمار ،جامعه و حرفه دارد.

بهتر است برای درک اتفاق هایی که افتاده است  نگاهی به اطرافمان بیندازیم. البته وضع موجودنتیجه غفلت هایی است که همه درگذشته داشته ایم . یعنی آموزش و آگاهی  کافی در ارتباط با درمان صحیح و غلط به دانشجو و دندانپزشک داده نشده،مردم از خطرات درمان های نادرست آگاه نشده ،مکانیسم های کنترلی مناسب اعمال نشده ، رفتارغلط تبدیل به عادت شده و نتیجه ان چیزی است شبیه به رانندگی امروز در ایران: ورود به محدوده های ممنوع و بخطر انداختن حیثیت و اعتبار خود، حرفه و خراب کردن کیفیت زندگی یک پسر یا دختر جوان .

4-همه ما به اهمیت درمانهای تخصصی و تخصصی تر آگاه هستیم.به همین دلیل است که در طی سالیان گذشته بهداشتکار،تکنسین،دکترای دندانپزشکی و متخصص ارتودنسی آموزش داده شده و فارغ التحصیل شده اند.اگر قرار بود مرزی نباشد همان بهداشتکار دهان و دندان تمام اقدامات درمانی مربوط به دندانپزشکان و متخصصین را انجام می داد.همه ما در قبال اختیاری که بیمارانمان برای درمان به ما داده اند یکسان عمل نمی کنیم.گروهی  بدلیل دانش بهتری که دارند از درمان گروهی از بیماران اجتناب نموده وآنرا به متخصصین ارجاع می دهند  و گروهی هم به دلیل دانش کم و عدم اطلاع از بلاهایی که بر سر بیمار می آید  شروع به تجربه اندوزی وکارورزی می نمایند.همه ما از تبلیغات منفی علیه ارتودنسی زیاد شنیده ایم.اینکه ارتودنسی باعث خرابی دندان ،تحلیل ریشه،ناراحتی لثه  و مشکلات مرتبط با گیر غذایی می شود زیاد شنیده ایم.یا اینکه “ارتودنسی که فایده ای ندارد و برمی گردد “را ما بارها به نقل از همکاران دندانپزشک از بیمارانمان می شنویم. از نظر ما متخصصان ارتودنسی ریشه بسیاری از این تصورات غلط به درمان های نادرستی بر می گردد که توسط افراد کم دانش انجام شده است.بنابراین این مسئله علاوه بر صدمه ای که به حرفه ارتودنسی می زند به نوعی باعث زیر سوال رفتن حرفه دندانپزشکی هم می شود.پس این یک ضرورت است که برای حفظ وجهه حرفه خود تعصب داشته باشیم.

5- بطور خلاصه ماهیت رشته ارتودنسی در کنار  برنامه ریزی نادرست برای آموزش دانشجو و عدم اختصاص زمان کافی در طی دوره دندانپزشکی عمومی زمینه ساز مشکلات امروز است. مسئله مهم این است که این مشکلات با جستجو و شرکت در کلاسهای  پراکنده حل نخواهد شد و توصیه من به افرادی که واقعا  ارتودنسی را دوست دارند و تمایل دارند به درمان این گروه از بیماران هم بپردازند این است که بهتر است با تلاش بیشتر وارد دوره های تخصصی دانشگاه ها شوند تا با حضور تمام وقت چند ساله در دانشگاه بتواند عقیده ویژه خود پیدا کرده و حتی ابتکارات جدید بروز داده و خلاق شود.بنابراین اگر گله ای هست باید از برنامه نویسان دوره های آموزش دندانپزشکی  کرد  که  چرا وقت کافی برای آموزش ارتودنسی و رشته های دیگر لحاظ نشده است.همه ما در سالهای قبل دیده ایم که برنامه ریزیهای مخرب چه فرصت هایی را از ما گرفته است.و امروز هم بر پایه همان اعتقادات غلط فکر میکنیم با افزایش دانشکده ،دندانپزشک و متخصص می توانیم کشورمان را گلستان کنیم.

 

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

منظور از اين درمان ارتودنسی متحرک  استفاده از پلاکهای متحرک می باشد که توسط خود بيمار در دهان قرار داده شده و در هنگام غذا خوردن از دهان خارج می شود؛ بنابراين نتيجه اين درمانها کاملا وابسته به همکاری بيمار است. ادامه مطلب …

ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت

در اين مرحله از درمان ،هدف ،حرکت دندانها و اصلاح روابط دندانهای دو فک با هم می باشد.در اين مرحله نگينهايی بر روی دندانها چسبانده می شود که اصطلاحا براکت نام دارند و يک سيم از بين اين براکتها گذرانده می شود که با کشهای ظريفی که به دور براکتها انداخته می شود(و می توانند رنگی باشند) در جای خود ثابت می شوند.اين کشها هر جلسه تعويض می شوند ولی سيمها ممکن است هر جلسه عوض نشود و براکتها هم که تا پايان درمان باقی می مانند.اين درمان برخلاف درمانهای متحرک، وابسته به همکاری بيمار نيست.البته مراقبتهای خاصی بايد انجام شود از جمله اينکه در تمام طول درمان که حدود 15-20 ماه (گاهی تا 24 ماه)طول می کشد،نبايد بيمار غذاهای با قوام سفت مثل ته ديگ ، بلال ، زيتون و …. استفاده کند.در غير اينصورت براکت از دندان جدا می شود که مستلزم چسباندن براکت جديدی می باشد که باعث طولانی شدن درمان و اسيب به دندان می شود.ازنظر بهداشتی نيز نياز به مراقبتهای خاص و کامل توسط بيمار می باشد تا از ايجاد پوسيدگی و تغيير رنگ دندانها جلوگيری شود. ادامه مطلب …

ارتودنسی

ارتودنسی

ارتودنسی درمانی مختص دوران نوجوانی نیست و بسیاری از بزرگسالان نیز حتی در سنین بالا از این درمان بهره مند می شوند.پس بهتر است ابتدا کمی در مورد دندان ها توضیح دهیم. دندان ها در بسیاری از افراد در زاویه درست و فاصله مناسب از هم رویش نمی کنند. در بعضی افراد دندان ها ممکن است خیلی نزدیک به هم یا روی هم رویش پیدا کنند و بدین ترتیب نامرتب و شلوغ خواهند بود. ادامه مطلب …

ارتودنسی نامرئی (لینگوال)

ارتودنسی نامرئی (لینگوال)

ارتودنسی نامرئی (لینگوال)

بر خلاف ارتودنسی ثابت به روش معمولی که در آن وسایل ارتودنسی به سطح خارجی دندانها متصل می شود، در ارتودنسی “لینگوال” یا “زبانی” وسایل به سطح داخلی و پشت دندانها (سمت زبانی) متصل شده و کاملا پنهان و غیر قابل رویت می باشد. ارتودنسی لینگوال یا زبانی حدود ۱۵ سال پیش برای اولین بار به علم ارتودنسی معرفی شد. ادامه مطلب …

انواع دستگاه های ارتودنسی

انواع دستگاه های ارتودنسی

انواع دستگاه های ارتودنسی

دستگاههای ارتودنسی شامل دو شکل کلی ثابت و متحرک می باشند که بسته به نوع مشکل بیمار یکی از آنها یا هردو بکار می رود . وجه تسمیه این دستگاهها بر مبنای قابلیت جابجایی آنها توسط بیمار است. در دستگاه ارتودنسی ثابت اجزاء به صورت نگین هایی بر روی دندان چسبانده شده و ثابت می گردند. در حالی که دستگاههای متحرک ساختارهای پلاستیکی شکلی هستند که توسط خود بیمار گذاشته و برداشته می شوند.

ادامه مطلب …

ارتودنسی سریع چیست؟

درمان های ارتودنسی به چند صورت است؟

درمان های ارتودنسی به چند صورت است؟

ارتودنسی درمانی مختص دوران نوجوانی نیست و بسیاری از بزرگسالان نیز حتی در سنین بالا از این درمان بهره مند می شوند.پس بهتر است ابتدا کمی در مورد دندان ها توضیح دهیم. دندان ها در بسیاری از افراد در زاویه درست و فاصله مناسب از هم رویش نمی کنند. در بعضی افراد دندان ها ممکن است خیلی نزدیک به هم یا روی هم رویش پیدا کنند و بدین ترتیب نامرتب و شلوغ خواهند بود . ادامه مطلب …